Grote Perzen
Dagboek
Ali

Shiraz is een mooie stad maar je gaat er vooral naar toe vanwege de ruïnes van Persepolis, ongeveer zestig kilometer naar het noorden. Persepolis: de stad van de Grote Perzen, van Cyrus, Darius, Xerxes. Ik ben er geweest. Niet op de motor maar in een airconditioned auto met chauffeur en gids. Heerlijk: ik word bij mijn hotel opgehaald, een hele dag rond gereden, de gids houdt de deur voor me open en ik hoef niet na te denken. Allemaal geregeld door een heel aardig meisje van Pars Travel Agency, voor vijfenveertig dollar exclusief toegangskosten. Ali is mijn gids. Hij spreekt goed Engels met een slepend Farsi-accent. Ali volgt een of andere master of science opleiding waarmee hij in de toekomst een officiële toeristengids kan worden. Hij is nog in opleiding maar kent alle bewakers en alle gidsen en beschikt over veel detailkennis. Die kennis is er kennelijk net in gestampt want als ik een vraag tussendoor stel krijg ik standaard als antwoord 'That I will explain later but now…' Ik moet de volgorde niet verstoren. Hij laat zich niet van de wijs brengen en is erg goed in feiten. Hij dreunt de namen van de heersers op als waren het oude bekenden van hem en van mij, weet van elk reliëf te vertellen welke volkeren er op staan en wat de symbolen betekenen. Kortom: aan Ali heb je wat, als je van feiten houdt. Hij wijst op een reliëf: 'kijk, daar heb je de Joden.' Als ik brutaal vraag waaraan hij dat kan zien wijst hij op de haarlok. Het verhaal van Ester – de Joodse vrouw van Xerxes die haar volk voor uitroeiing behoedde – kent hij niet. Het komt kennelijk niet in zijn boeken voor en wat daarin niet voorkomt is niet belangrijk. Hij vraagt niet om uitleg. Hij verwacht dat ik zijn informatie moeiteloos absorbeer: 'As you remember I told you …' Als Ali even niet informeert is hij bezig met zijn haar of met zijn nieuwe mobiele telefoon van Siemens – 'beter dan Nokia' - met ingebouwde camera. Hij vraagt hoe je het woord 'Siemens' uitspreekt. Tussendoor licht hij mij in over het dubbelleven van de bemiddelde Iraanse jongeman. Hij houdt niet van wijn maar wel van bier, echt bier, en dat is te krijgen net als hasjiesj en vrouwen. Als je geld hebt. Ali is een aardige jongen en Persepolis een interessante plaats. Natuurlijk bestaat Persepolis uit erg veel omgevallen pilaren – het is verwoest door de hooligan Alexander de Grote – maar de trappen naar de terrassen en de wandreliëfs zijn goed bewaard gebleven. Het heeft wat om over trappen te lopen waar vijfentwintighonderd jaar geleden Darius, Cyrus, Xerxes en Alexander hebben gelopen en stenen aan te raken die drama's van wereldformaat hebben meegemaakt.